vuisong.net

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay có ảnh hưởng như thế nào đến đời sống?

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay có ảnh hưởng như thế nào đến đời sống?

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay có ảnh hưởng như thế nào đến đời sống?

Có lẽ hầu hết chúng ta đều quen thuộc với từ viết tắt OCD-vốn là một thuật ngữ chỉ chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Chứng rối loạn đang ngày càng trở nên phổ biến hiện nay. Chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế có thể gây cản trở cuộc sống của người mắc nó, do ảnh hưởng của những hành vi cưỡng chế. Một trong số đó chính là rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay. Hành vi rửa tay tưởng như không có gì nghiêm trọng nhưng thực tế lại không phải vậy. 

1. Những hành vi cưỡng chế phổ biến đối với chứng OCD

Đối với chứng Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (Obsessive Compulsive Disorder-OCD), thì hành vi cưỡng chế bắt đầu như một cách để người mắc nó giảm bớt hoặc ngăn chặn sự lo lắng do suy nghĩ ám ảnh gây ra. Mặc dù trên thực tế, hành vi này là quá mức hoặc không có mối liên hệ thực tế.  

Ví dụ một người sợ nhiễm vi trùng có thể rửa tay nhiều lần. Hoặc, một người sợ làm hại gia đình mình có thể muốn lặp lại một hành động nhiều lần để vô hiệu hóa suy nghĩ đó. Hầu hết người mắc OCD đều nhận ra hành vi cưỡng chế như vậy là phi lý và không có ý nghĩa logic. Nhưng, họ không thể ngừng hành động theo nó, và họ cảm thấy cần phải làm điều đó để đề phòng.

Rửa tay bằng xà phòngMột người sợ nhiễm vi trùng có thể rửa tay nhiều lần. Ảnh Pixabay

Về chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay

Đây là một trong số các hành vi cưỡng chế được biết đến rộng rãi nhất đối với OCD. Một số hành vi phổ biến khác gồm:

  • Lau chùi các bề mặt hoặc đồ vật
  • Kiểm tra mọi thứ: ví dụ như cửa đã khóa chưa hay ga đã tắt chưa…
  • Đếm 
  • Sắp xếp mọi thứ theo trật tự nhất định
  • Tích trữ: người mắc dạng OCD này có thể mua quá nhiều đồ vật và không thể vứt chúng đi, dẫn đến sự bừa bộn không thể kiểm soát
  • Yêu cầu được trấn an
  • Lặp đi lặp lại những từ ngữ nào đó trong đầu
  • Tránh những địa điểm và tình huống có thể kích hoạt suy nghĩ ám ảnh
  • Nghĩ đến những ý nghĩ có khả năng vô hiệu hóa để kiểm soát suy nghĩ ám ảnh

2. Biểu hiện của một người mắc Rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay

Biểu hiện rõ nhất của người mắc rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay là rửa tay

Có lẽ biểu hiện dễ nhận thấy nhất của một người mắc Rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay chính là hành động rửa tay. Trong trường hợp này, hành động rửa tay thường diễn ra quá mức hoặc lặp đi lặp lại. Nó cũng được diễn ra theo một trình tự nhất định hoặc theo yêu cầu khắt khe một cách chủ quan. 

Rửa tay nhiều quá mứcNgười mắc rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay thường rửa tay nhiều quá mức hoặc lặp đi lặp lại. Ảnh Pixabay

Người bị rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay sẽ tiến hành rửa tay cực kỳ tỉ mỉ: có thể làm sạch từng ngón tay cho đến từng kẽ móng tay và dưới móng tay. Sau khi rửa, thường họ sẽ tắt vòi nước bằng một vật khác ví dụ như khăn giấy, để tránh tay bị nhiễm bẩn. 

Người bị rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay sử dụng nhiều các chất khử trùng tay

Ngoài ra, người bị rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay cũng có khả năng sử dụng quá nhiều các chất khử trùng tay giữa các lần đi đến bồn rửa. Sẽ không có gì lạ khi người mắc dạng OCD này có da tay đỏ và nứt nẻ, thậm chí chảy máu. Đây là hậu quả của việc tiếp xúc quá nhiều với nước, chất khử trùng, xà phòng diệt khuẩn và sự chà xát da tay.

Ngoài việc rửa tay hoặc khử trùng tay quá mức, người bị mắc dạng rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay cũng có thể sử dụng các biện pháp khác để tránh tiếp xúc với chất gây ô nhiễm. Ví dụ cụ thể như, họ đeo găng tay hoặc dùng khăn giấy để mở cửa.

3. Suy nghĩ ám ảnh nào dẫn đến hành vi rửa tay cưỡng chế

Những người bị mắc dạng Rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay có thể thuộc một trong hai nhóm:

Những người bị ám ảnh bởi sự nhiễm bẩn và sợ lây truyền sự ô nhiễm cho người khác

Nhóm người này thường lo lắng về việc bị mắc bệnh do nhiễm bẩn. Họ cũng lo sợ sẽ lây lan sự nhiễm bẩn hoặc bệnh tật cho người khác. Họ sẽ bị thôi thúc thực hiện hành vi rửa tay (có khi là tắm rửa) để ngăn chặn mối nguy hiểm này.

Những người thấy khó chịu khi bị nhiễm bẩn bởi một số vật chất cụ thể, nhưng không lo lắng về tác hại của chúng

Nhóm này ít bị ám ảnh bởi bệnh tật hơn và chỉ bị thôi thúc rửa tay (hoặc tắm rửa) để giảm bớt sự khó chịu,  liên quan đến cảm giác bẩn thỉu. Những người thuộc nhóm này thường có phản ứng ghê tởm rất mạnh mẽ. 

Dù thuộc nhóm nào trong hai nhóm trên, thì người bị mắc dạng Rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay vì lo ngại về sự nhiễm bẩn, sẽ cố gắng hết sức để tránh bị bẩn. Họ có thể tránh chạm vào giày bằng cách đẩy gót giày này xuống bằng gót giày kia. Họ cũng có thể tránh đến những nơi nhất định do lo ngại về các chất ô nhiễm có khả năng nhiễm vào người họ.

Đeo găng tayNgười bị ám ảnh bởi nhiễm bẩn sẽ cố hết sức để tránh bị bẩn. Ảnh Pixabay

4. Ảnh hưởng của dạng Rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay đến cuộc sống gia đình

Hành vi cưỡng chế rửa tay của người bị mắc dạng Rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt của bản thân họ, cũng như gia đình mình.
 
Hành động rửa tay tưởng như bình thường nhưng nếu diễn ra quá mức sẽ gây căng thẳng và áp lực cho những người khác trong gia đình người mắc chứng này. Bên cạnh đó, những biện pháp khác mà người đó sử dụng để bản thân tránh nhiễm bẩn cũng như mong muốn (thậm chí ép buộc) người khác phải tuân thủ theo, cũng góp phần khiến cho sự căng thẳng tăng lên. 

Một cuộc hôn nhân bình thường đã đủ khó khăn. Nếu có thêm áp lực do OCD gây ra, sự khó khăn này tăng lên là tất yếu. Vì vậy, việc tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên môn là rất cần thiết. Nếu bạn cho rằng một người bạn hoặc thành viên gia đình mắc OCD nói chung, hãy thử trò chuyện với họ về những lo lắng của bạn. Và, hãy đề nghị họ tìm đến sự trợ giúp của bác sĩ hoặc chuyên gia. 

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế nói chung và Rối loạn ám ảnh cưỡng chế rửa tay nói riêng khó có thể tự thuyên giảm. Tuy nhiên, luôn có những phương pháp điều trị và hỗ trợ phù hợp giúp người bị mắc chứng này. Qua đó, có thể kiểm soát được các triệu chứng, để có chất lượng cuộc sống tốt hơn. Khi đó, họ sẽ tránh được những vấn đề về sức khỏe tâm thần nghiêm trọng hơn do phải đối phó với OCD trong thời gian dài, ví dụ như tránh được tình trạng trầm cảm, rối loạn ăn uống hay rối loạn lo âu. Thậm chí có thể ngăn chặn sự xuất hiện của những ý nghĩ có thể nguy hiểm cho bản thân và người xung quanh.

BBT Vuisong.net tổng hợp

Lưu ý:

1. Bài viết tổng hợp thông tin hữu ích liên quan chủ đề để cung cấp đến bạn đọc. 
2. Bài viết không có tác dụng hay làm cơ sở chẩn đoán, hoặc đưa ra giải pháp, cách điều trị chứng ám ảnh cưỡng chế (OCD) hay cụ thể hơn là ám ảnh cưỡng chế rửa tay. 
3. Bài viết không liên quan đến trách nhiệm kết luận, chẩn đoán, đưa ra giải pháp, cách điều trị OCD. 
4. Bài viết tổng hợp từ nhiều nguồn thông tin được xuất bản/ cung cấp đến người đọc ở các thời điểm khác nhau, các nghiên cứu & dữ liệu khác nhau. Do đó, bài viết không phải là kết quả thông tin ở một thời điểm hay ở thời điểm hiện tại hoặc mới nhất. Bạn đọc nếu có mong muốn tìm hiểu thông tin ở một thời điểm chính xác hoặc ở thời điểm hiện tại, nên trích lục thêm các bài viết mới nhất liên quan đến OCD từ các trang thông tin uy tín. 


Nguồn tham khảo:

  1. Symptoms - Obsessive compulsive disorder (OCD), Nhs.uk
  2. Cleaning and washing compulsions in OCD, Ocdtypes.com