Tâm hạnh phúc - Góp về bình yên!

Nguyên nhân của bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế

Nguyên nhân của bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế

Nguyên nhân của bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD-obsessive compulsive disorder) là hội chứng rối loạn mà người mắc nó bị ám ảnh bởi một số suy nghĩ nào đó. Họ bị thôi thúc thực hiện những hành động nhất định để đáp lại hoặc thoát khỏi nỗi ám ảnh đó. Đến nay, người ta vẫn chưa xác định được nguyên nhân của bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế hay nói chính xác hơn là hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế này. Tuy nhiên, có một số giả thiết được nhiều người cho là hợp lý về nguyên nhân gây ra chứng này. Chúng ta hãy cùng xem chúng là những gì nhé.

1. Nguyên nhân của bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế đến nay vẫn còn nhiều tranh cãi

Mặc dù có nhiều nghiên cứu đáng kể đưa đến nhiều giả thuyết, nhưng đến hiện tại, các nhà khoa học vẫn chưa xác định được chính xác nguyên nhân của bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD).

Có nhiều giả thiết xung quanh nguyên nhân tiềm ẩn của OCD, liên quan đến một hoặc sự kết hợp của các yếu tố: sinh học thần kinh, di truyền, hành vi học được, quá trình mang thai, các yếu tố môi trường hoặc các sự kiện cụ thể, gây ra chứng rối loạn ở một cá nhân vào một thời điểm cụ thể. 

Đã có nhiều lời giải thích tại sao một người lại phát triển OCD. Một số người cho rằng tình trạng này là do di truyền. Trong khi đó, người khác nghĩ rằng các sự kiện cuộc sống chính là nguyên nhân của bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Một số người khác lại đưa ra giả định rằng, sự mất cân bằng hóa học trong não bộ dẫn đến một người bị mắc hội chứng này. 

Những người khác nhau, những nhà nghiên cứu khác nhau nhận thấy những cách giải thích khác nhau hợp lý hơn những cách giải thích khác. Nhưng vấn đề là, đến thời điểm hiện tại, tất cả vẫn chỉ là giả thiết, chưa nhà khoa học nào xác định được và dám khẳng định, đâu là nguyên nhân cụ thể dẫn đến hội chứng OCD.

Phòng nghiên cứuCho đến nay, nguyên nhân gây ra hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế vẫn đang được tìm hiểu, nghiên cứu. Ảnh Pixabay

2. Một số giả thuyết về nguyên nhân của hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế

Dưới đây là một số giả thuyết về nguyên nhân của hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế đã được nhiều nhà khoa học đưa ra:

2.1. Giả thiết về yếu tố sinh học là nguyên nhân của bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế

Một số nhà nghiên cứu về sức khỏe tâm thần đã đưa ra giả thiết về yếu tố di truyền hay sinh học có thể là nguyên nhân của hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế. 

Có những nghiên cứu trong đó việc quét não và những nghiên cứu khác tương tự được thực hiện nhằm chỉ ra sự mất cân bằng hóa học trong não, mạch não bị lỗi hoặc khiếm khuyết di truyền có liên quan đến OCD.

Các nghiên cứu về hình ảnh não đã liên tục chứng minh, các kiểu lưu lượng máu khác nhau ở những người mắc OCD và những người khỏe mạnh ở nhóm đối chứng, và các vùng hạch nền và vỏ não có liên quan rõ ràng nhất. Tuy nhiên, các nghiên cứu phân tích tổng hợp sau đó, lại cho thấy sự khác biệt này chỉ được tìm thấy nhất quán ở một số vùng của não bộ. Và sự hoạt động khác biệt trong não tại một số thời điểm nhất định (như thời điểm quét não) có thể xảy ra do người bị quét (một người mắc OCD) đang lo lắng.

Như vậy, mặc dù một số nhà khoa học thừa nhận sự khác nhau ở một số phần não của người mắc OCD và người không mắc, họ vẫn chưa biết được những khác biệt này liên quan như thế nào đến cơ chế chính xác của OCD. 

Bộ nãoSự mất cân bằng hóa học trong não, mạch não bị lỗi hoặc khiếm khuyết di truyền có thể liên quan đến OCD. Ảnh Pixabay

2.2. Giả thiết về Rối loạn tâm thần kinh tự miễn ở trẻ em liên quan đến Nhiễm trùng liên cầu khuẩn (PANDAS) là nguyên một nguyên nhân gây hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế OCD

Một phát hiện năm 1998 cho thấy hạch nền là vùng não quan trọng có liên quan đến OCD. Và một nhóm nhỏ trẻ em mắc OCD có thể phát triển bệnh do nhiễm trùng.

Nhiễm trùng liên cầu khuẩn kích hoạt phản ứng miễn dịch, ở một số cá nhân tạo ra kháng thể phản ứng chéo với hạch nền. Một số trẻ bắt đầu biểu hiện các triệu chứng OCD sau khi bị viêm họng nặng do liên cầu khuẩn. 

Người ta cho rằng, phản ứng tự nhiên của cơ thể đối với nhiễm trùng, việc sản xuất một số kháng thể nhất định, khi được truyền đến các bộ phận của não, có thể có mối quan hệ theo một cách nào đó đến Rối loạn tâm thần kinh tự miễn ở trẻ em, có liên quan đến Nhiễm trùng liên cầu khuẩn (Paediatric Autoimmune Neuropsychiatric Dosorders associated with Streptococcal Infection-PANDAS).

Cơ chế này có thể giải thích phân nhóm trẻ bị OCD phát triển sau khi bị nhiễm liên cầu khuẩn và trở nên trầm trọng hơn khi bị nhiễm trùng tái phát. Tuy nhiên, nghiên cứu sau đó cho thấy, không tìm thấy mối liên hệ nào giữa các lần nhiễm trùng tiếp theo hay tính trầm trọng hơn của bệnh. 

Những gì chúng ta biết là nếu OCD xuất phát từ nhiễm trùng viêm họng liên cầu khuẩn, thì các triệu chứng sẽ xuất hiện nhanh chóng, có thể trong vòng một hay hai tuần.

Vì vậy, có thể PANDAS không phải là nguyên nhân chủ yếu gây ra chứng OCD, nhưng lại gây ra các triệu chứng ở những trẻ vốn dễ mắc chứng rối loạn này, có thể do di truyền hoặc các nguyên nhân khác.

2.3. Giả thiết về yếu tố di truyền là nguyên nhân gây hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế

Có lẽ đối với bất kỳ hội chứng nào liên quan đến thần kinh và hành vi, thì yếu tố di truyền đều được ưu tiên nghiên cứu để xem xét nó có phải là nguyên nhây gây ra tình trạng đó không, và OCD cũng vậy.

Những nghiên cứu về di truyền cho thấy một số xu hướng lo âu có tính chất gia đình, mặc dù nhẹ. 

Có nhiều khả năng một người mắc chứng OCD cũng có một người thân khác mắc cùng hội chứng hoặc chứng rối loạn khác trong phổ OCD. Tuy nhiên, khi các nghiên cứu được tiến hành nhiều và sâu hơn, cùng với hàng chục gene tiềm năng được đề xuất, các nhà nghiên cứu vẫn chưa xác định được một gene nào chịu trách nhiệm cho chứng bệnh trên. 

Trên thực tế, có những người mắc OCD, kể cả những cặp song sinh cùng trứng, không hề có người anh/chị em song sinh hoặc người thân nào bị cùng tình trạng, hoặc thậm chí có các vấn đề lo âu khác. 

Điều này cho thấy rằng, di truyền có thể không phải là nguyên nhân gây hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế duy nhất. Những nguyên nhân khác như yếu tố môi trường hoặc hành vi học được có khả năng đóng vai trò quan trọng hơn. 

Yếu tố di truyền hay sinh họcYếu tố di truyền hay sinh học có thể là nguyên nhân của hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Ảnh Pixabay

2.4. Sự mất cân bằng hóa học trong não bộ có thể là nguyên nhân gây ra hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế

Các chuyên gia về sức khỏe tâm thần thường mô tả nguyên nhân gây ra hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế là do sự mất cân bằng sinh hóa, cụ thể là chất dẫn truyền thần kinh có tên serotonin. Đây là một chất hóa học trong não được cho là có liên quan đến việc điều chỉnh từ cảm giác lo lắng, trí nhớ đến giấc ngủ. 

Các nghiên cứu về sự liên quan giữa serotonin và OCD vẫn đang tiếp tục được thực hiện, nhưng vẫn chưa giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ về cơ chế tác động của serotonin lên chứng OCD. Tuy nhiên, không thể phủ nhận được tầm quan trọng của chất dẫn truyền này đối với việc duy trì ổn định tình trạng OCD, trong trường hợp bản thân nó không phải là một nguyên nhân cụ thể gây OCD. 

2.5. Một số lý thuyết về tâm lý, hành vi và môi trường

Theo các chuyên gia, thì tâm lý, hành vi và yếu tố môi trường tác động cũng có thể là nguyên nhân gây ra hội chứng ám ảnh cưỡng chế:

  • Hành vi học được: đây có thể là những hành vi được người bệnh tiếp nhận một cách vô thức, do một người gần gũi cũng mắc chứng OCD
  • Môi trường: OCD có thể phổ biến hơn ở những người bị bắt nạt, lạm dụng hoặc bị bỏ mặc. Đôi khi nó bắt đầu sau một sự kiện quan trọng trong cuộc đời ví dụ như sinh con, mất người thân,…

Người bị bắt nạtOCD có thể phổ biến hơn ở những người bị bắt nạt, bị lạm dụng hoặc bị bỏ mặc. Ảnh Pixapay

  • Tính cách: những người gọn gàng, tỉ mỉ, có phương pháp và tiêu chuẩn cá nhân cao, cũng như những người thường xuyên lo lắng, hoặc có trách nhiệm cao với bản thân và người khác cũng là những đối tượng có thể dễ mắc OCD hơn

Những yếu tố trên có thể không phải là nguyên nhân gốc rễ gây ra chứng OCD nhưng với những đối tượng có những biểu hiện hoặc trải qua điều kiện như vậy thì dễ bị một yếu tố nào đó kích thích, khởi phát chứng OCD, do vậy có khả năng mắc OCD cao hơn. 

Cho đến nay, việc xác định nguyên nhân gây bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế, chính xác hơn là hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế vẫn còn nhiều thách thức. Nhiều nghiên cứu hơn cần được thực hiện nhằm làm rõ hơn mối liên hệ giữa các yếu tố với chứng OCD. Từ đó, có thể phát triển các liệu pháp điều trị hiệu quả dành cho người mắc OCD.

BBT Vuisong.net tổng hợp

Lưu ý:

1. Bài viết tổng hợp thông tin hữu ích liên quan chủ đề để cung cấp đến bạn đọc. 
2. Bài viết không có tác dụng hay làm cơ sở chẩn đoán, hoặc đưa ra giải pháp, cách điều trị OCD. 
3. Bài viết không liên quan đến trách nhiệm kết luận, chẩn đoán, đưa ra giải pháp, cách điều trị hội chứng. 
4. Bài viết tổng hợp từ nhiều nguồn thông tin được xuất bản/ cung cấp đến người đọc ở các thời điểm khác nhau, các nghiên cứu & dữ liệu khác nhau. Do đó, bài viết không phải là kết quả thông tin ở một thời điểm hay ở thời điểm hiện tại hoặc mới nhất. Bạn đọc nếu có mong muốn tìm hiểu thông tin ở một thời điểm chính xác hoặc ở thời điểm hiện tại, nên trích lục thêm các bài viết mới nhất liên quan đến OCD từ các trang thông tin uy tín. 


Nguồn tham khảo:

  1. What causes OCD, OCD UK, Ocduk.org
  2. What is obsessive-compulsive disorder (OCD), Hannah Nichols, Medicalnewstoday.com