Tâm hạnh phúc - Góp về bình yên!

Chứng phiền muộn giới tính - tình trạng phức tạp từ hiếm gặp đến ngày càng trở nên phổ biến

Chứng phiền muộn giới tính - tình trạng phức tạp từ hiếm gặp đến ngày càng trở nên phổ biến

Chứng phiền muộn giới tính - tình trạng phức tạp từ hiếm gặp đến ngày càng trở nên phổ biến

Chứng phiền muộn giới tính là thuật ngữ chỉ một tình trạng khá hiếm gặp và có lẽ cũng không mấy quen thuộc với chúng ta. Nó mô tả cảm giác khó chịu, đau khổ của một người do sự không nhất quán giữa giới tính sinh học và bản dạng giới của người đó. Cảm giác này có thể mạnh mẽ đến mức có khả năng dẫn đến lo lắng, trầm cảm. Và, nó ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống hàng ngày của người mắc chứng này.

1. Chứng phiền muộn giới tính là gì

Mỗi người chúng ta khi sinh ra đều có giới tính sinh học và bản dạng giới. Giới tính sinh học thể hiện rõ ràng qua các cơ quan sinh dục. Còn bản dạng giới là nhận thức của một người về giới tính của bản thân họ cũng như cách họ nhìn nhận và mô tả bản thân. 

Về bản dạng giới 

Bản dạng giới của một người thường đồng nhất với giới tính sinh học của họ và được xác định là nam hay nữ (hay giới tính chỉ định sau sinh). Đây là cơ sở để xã hội áp đặt các quy chuẩn về ngoại hình, tính cách, hành vi, sự hấp dẫn dị tính với mức độ. Và, đặc điểm có thể tùy thuộc vào hệ thống xã hội hay nền văn hóa. 
Tuy nhiên, một số người cảm thấy bản dạng giới của họ không đồng nhất với giới tính sinh học. 

Bản dạng giớiBản dạng giới của một người thường đồng nhất với giới tính sinh học của họ. Ảnh Pixabay

Với những người cảm thấy bản dạng giới của mình không đồng nhất với giới tính sinh học, họ có bề ngoài với đặc điểm sinh học là nam hay nữ (nhị phân giới), nhưng lại không nhìn nhận hoặc không cảm thấy mình là nam hoặc nữ theo đặc điểm đó mà cảm nhận ngược lại. Có một số người lại cảm thấy nghi hoặc về giới tính của mình, dù đặc điểm sinh học thể hiện khá rõ ràng họ là nam hay nữ (nhóm này được phân vào nhóm phi nhị giới. Những người này lúc thì thấy mình như nam giới, khi thì ngược lại.

Từ "rối loạn bản dạng giới" đến chứng phiền muộn giới tính 

Tình trạng bản dạng giới và giới tính sinh học không được nhìn nhận là đồng nhất trước đây được xem là “rối loạn bản dạng giới”. Nhưng hiện nay, thuật ngữ được sử dụng cho tình trạng như trên là chứng phiền muộn giới tính, hay ngắn gọn là phiền muộn giới. Đây là sự thay đổi tích cực, giúp những người mắc chứng phiền muộn giới tính có thể tiếp cận được các dịch vụ sức khỏe liên quan đến chuyển giới, mà không bị nhận định là rối loạn tâm thần. 

Sự thay đổi như trên cũng có nghĩa là, đã có sự công nhận sự đa dạng về bản dạng giới. Và, điều này cũng cho thấy, chứng phiền muộn giới tính có thể mất đi, khi người bị mắc nó được hỗ trợ hoặc điều trị.

2. Chứng phiền muộn giới tính và bản dạng giới

Nhiều người mắc chứng phiền muộn giới tính có mong muốn mạnh mẽ và lâu dài được sống một cuộc sống phù hợp hoặc thể hiện được bản dạng giới của họ. Họ thực hiện điều này bằng cách thay đổi vẻ bề ngoài cũng như cách hành xử của bản thân (cho phù hợp với đặc điểm giới tính theo cách bản thân họ cảm nhận).

Người mắc chứng phiền muộn giới tính muốn sống cuộc sống phù hợpNhiều người mắc chứng phiền muộn giới tính có mong muốn mạnh mẽ và lâu dài được sống một cuộc sống phù hợp. Ảnh Pixabay

Một số người (không phải là tất cả) mắc chứng phiền muộn giới tính có thể muốn sử dụng liệu pháp hormone. Đôi khi là họ phẫu thuật chuyển giới để thể hiện bản sắc giới tính của mình. 

Chứng phiền muộn giới tính không phải là một dạng rối loạn tâm thần. Nó cũng không liên quan đến xu hướng tình dục, đặc biệt là rối loạn hay lệch lạc về tình dục. Tuy nhiên, tình trạng này có thể khiến một số người phát triển các vấn đề về sức khỏe tâm thần như lo lắng, trầm cảm, gây ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của họ.

3. Chứng phiền muộn giới tính có phổ biến không?

Một thực tế là chứng phiền muộn giới tính có vẻ ngày càng phổ biến hơn. Nhưng, mức độ đến đâu thì không ai có thể biết rõ. Vì, không phải tất cả những người cảm thấy không thoải mái về nhận định giới tính của mình, hoặc đã xác định mình thuộc nhóm đa dạng giới tính,  đều cần hoặc tìm đến sự hỗ trợ của các cơ sở y tế.

4. Nguyên nhân gây ra chứng phiền muộn giới tính

Nguyên nhân chính xác dẫn đến chứng phiền muộn giới tính hiện vẫn chưa rõ ràng.

Sự phát triển giới tính là quá trình cực kỳ phức tạp. Nó vẫn còn chứa đựng nhiều điều chúng ta chưa được biết hoặc hiểu đầy đủ.

Nhưng có một điều, chúng ta có thể xác định được, đó là phiền muộn giới không liên quan đến xu hướng tình dục. Họ có thể là người “thẳng”, đồng tính nam, đồng tính nữ hoặc lưỡng tính.

Nguyên nhân chứng phiền muộn giới tính chưa rõNguyên nhân chính xác dẫn đến chứng phiền muộn giới tính hiện vẫn chưa rõ ràng. Ảnh Pixabay

5. Trẻ em và bản dạng giới

Trẻ em có thể thích thú với những món quần áo hoặc đồ chơi mà xã hội thường mặc định là chúng liên quan đến giới tính khác. Và, chúng cũng có thể không hài lòng với đặc điểm thể chất và giới tính của mình.

Tuy nhiên, kiểu hành vi như trên khá phổ biến ở thời thơ ấu. Nó là một phần của quá trình trưởng thành. Điều này không có nghĩa là tất cả trẻ em cư xử theo cách như thế đều mắc chứng phiền muộn giới tính, hoặc các vấn đề về bản sắc giới tính khác.

Một số ít trẻ em có thể cảm thấy đau khổ kéo dài và nghiêm trọng. Tình trạng này càng trở nên tồi tệ khi trẻ lớn lên, đặc biệt là khi dậy thì, giai đoạn trẻ cảm nhận được sự thay đổi rõ ràng về sinh lý và thấy rằng ngoại hình của mình không phù hợp với bản dạng giới. Cảm giác này có thể tiếp tục đến tuổi trưởng thành. Trong đó, có một số người có mong muốn mạnh mẽ thay đổi các bộ phận liên quan đến ngoại hình và giới tính sinh học của mình. 

6. Biểu hiện của chứng phiền muộn giới tính ở thanh thiếu niên và người lớn

Nếu một người có cảm giác phiền muộn về giới tính từ thời thơ ấu, thì đến tuổi trưởng thành, họ có thể hiểu rõ hơn nhiều về bản sắc giới tính của bản thân và cách muốn giải quyết nó. 

Một số người nhận ra rằng, những cảm xúc khi còn trẻ sẽ dần mất đi theo thời gian. Họ thấy thoải mái hơn với giới tính sinh học của mình. Hoặc họ thấy rằng mình là người đồng tính nam, đồng tính nữ hay lưỡng tính.

Chứng phiền muộn giới tính mất dần theo thời gianCảm giác phiền muộn giới tính có thể mất đi theo thời gian. Ảnh Pixabay

Trong khi một số người khác thì không như vậy, mà sự khó chịu và đau khổ do mâu thuẫn giữa bản dạng giới với giới tính sinh học thậm chí ngày càng mạnh mẽ hơn. Biểu hiện dễ nhận thấy của những trường hợp này có thể gồm, một người:

  • Có nhận dạng giới tính xung đột với giới tính sinh học, và chỉ cảm thấy thoải mái khi ở trong vai trò giới tính của bản sắc giới tính mà người đó ưa thích (có thể bao gồm phi nhị giới)
  • Có mong muốn mạnh mẽ trong việc che giấu hoặc loại bỏ các dấu hiệu thể chất về giới tính sinh học
  • Cực kỳ không thích bộ phận sinh dục theo giới tính sinh học
  • Cảm thấy cô đơn và bị cô lập với người khác
  • Phải đối mặt với áp lực từ bạn bè, bạn học, đồng nghiệp hoặc người thân khi họ kỳ vọng người đó hành xử theo một cách nhất định (xu hướng mặc định theo giới tính sinh học)
  • Phải đối mặt với sự phân biệt, bắt nạt hoặc quấy rối vì sự khác biệt

Việc có hoặc phải kìm nén những cảm xúc này có khả năng lớn ảnh hưởng đến sức khỏe cảm xúc và tâm lý của người đó.

Chứng phiền muộn giới tính không phải là một dạng bệnh lý hay rối loạn tâm lý, tâm thần nên còn nhiều vấn đề phức tạp liên quan đến điều trị tình trạng này. Tùy thuộc vào mức độ nhận thức về giới và mong muốn của người mắc chứng này mà sự hỗ trợ về mặt y tế có thể khác nhau. 

BBT Vuisong.net tổng hợp


Nguồn tham khảo:

  1. Gender dysphoria, Nhs.uk
  2. What is gender dysphoria, Psychiatry.org